Sản phẩm tạo kiểu tóc nam: pomade, wax, clay, paste, cream, gel và mousse khác nhau ra sao

Read this article in English →

Sản phẩm tạo kiểu tóc nam khác nhau chủ yếu ở hai điểm: giữ nếp (hold) chắc tới đâu và để lại độ bóng (shine) nhiều hay ít. Pomade và gel cho tóc bóng, clay và paste cho tóc lì (matte), wax bám chắc mà vẫn vuốt lại được, còn cream và mousse giữ nếp mềm, tự nhiên. Bài này dành cho thợ hớt tóc (barber), thợ tóc và khách đang phân vân chọn sản phẩm: mỗi loại hợp với tóc nào và kiểu cắt nào, xài bao nhiêu, thoa lúc tóc ẩm hay khô, gội ra sao cho sạch, và làm sao giữ đường chân tóc, trán không nổi mụn.

Giữ nếp và độ bóng: so sánh các loại sản phẩm tạo kiểu tóc nam

Giữ nếp (hold) là sản phẩm giữ tóc đứng yên chắc tới mức nào, từ nhẹ tới rất chắc. Độ bóng (shine) đi từ lì hoàn toàn tới bóng ướt. Hướng dẫn chọn pomade của Reuzel còn nói tới một yếu tố thứ ba là độ nặng: loại gốc nước nhẹ tóc, loại gốc dầu nặng hơn và phủ từng sợi tóc dày hơn.

Tên gọi trên hộp không có chuẩn chung. Chính Reuzel cũng nói mấy cái tên này do bộ phận marketing đặt ra chứ không phải dân hóa học, và hộp ghi “clay pomade” thì xài vẫn giống clay. Vì vậy bảng dưới đây chỉ là mức thường gặp; mua món nào thì coi độ giữ nếp và độ bóng ghi trên món đó.

Tổng hợp từ hướng dẫn của Reuzel, American Crew, KMS, Johnny B và một bài tổng quan da liễu trên tạp chí International Journal of Trichology. Keo xịt (hairspray) dùng để chốt nếp sau cùng cho bất kỳ loại nào ở trên; xem bài số trên keo xịt Kenra nghĩa là gì để hiểu thang giữ nếp từ 0 tới 30 của Kenra.

Từng loại: làm được gì và hợp với ai

Pomade

Pomade là món kinh điển của tiệm hớt tóc cho các kiểu chải bằng lược. Theo Reuzel, điểm mạnh của pomade là độ trơn: lược lướt qua tóc dễ, đúng thứ kiểu pompadour hay rẽ ngôi sắc nét cần. Reuzel chia pomade làm hai nhóm. Pomade gốc nước sệt giống gel, khô lại giữ nếp chắc, và xả ra được bằng nước với dầu gội thường. Pomade gốc dầu, thợ vẫn quen gọi là grease, làm từ sáp ong (beeswax) và dầu: không bao giờ khô, luôn mềm và bóng, chống ẩm tốt, chải lại cả ngày được, nhưng chỉ xả nước thì không ra. Loại gốc dầu nặng hơn nên hợp tóc dày, cứng hoặc xoăn; tóc mỏng xài dễ bị xẹp.

Wax (sáp)

Reuzel định nghĩa wax là sản phẩm đặc, truyền thống làm từ sáp ong hoặc nhựa thông (rosin). Wax không bao giờ khô hẳn nên vẫn dẻo, dính tay, mấy tiếng sau vuốt lại vẫn được. Wax bóng ít hơn pomade và bám chắc hơn clay, hợp tóc ngắn tới vừa và các kiểu có kết cấu. Wax trong hũ khá cứng, nên xoa trong lòng bàn tay lâu hơn pomade cho mềm. Sáp thỏi (wax stick) thì xài kiểu khác: chà thẳng lên tóc để ép tóc con bay lởm chởm, cho kiểu búi thấp hay cột đuôi ngựa vuốt gọn.

Clay (sáp đất sét)

Theo Reuzel, clay làm từ đất sét kaolin, bentonite hoặc cả hai. Clay cho tóc lì nhất trong các loại, giữ nếp chắc mà vẫn vuốt lại được chứ không đông cứng. Reuzel cho biết clay phủ lên từng sợi tóc, hút bớt dầu ở chân tóc và làm tóc mỏng trông dày hơn, nên hay được chọn cho kiểu crop có kết cấu, kiểu quiff rối và kiểu tự nhiên. Thoa lúc tóc khô hoặc đã lau khăn; Reuzel nói thoa clay lên tóc ướt sũng là phí.

Paste

Paste dùng để tạo kết cấu. American Crew mô tả Defining Paste của hãng là giữ nếp vừa, ít bóng, sệt như sáp nên cho tóc lì mà vẫn dễ tán đều, thoa lúc tóc ẩm hoặc khô để tạo kết cấu và tách lọn. Hãng còn có Fiber, giữ nếp chắc mà dẻo, tóc lì, theo hãng hợp với tóc dài khoảng 1 tới 3 inch. Paste cho tóc tách lọn tự nhiên chứ không vuốt bóng mướt.

Cream (kem tạo kiểu)

Kem tạo kiểu giữ nếp mềm và linh hoạt hơn. American Crew gọi Forming Cream của hãng là kem giữ nếp vừa, bóng vừa, hợp mọi loại tóc và là món dễ xài cho người mới làm quen với sản phẩm vuốt tóc dạng hũ; còn Fiber Cream thì vừa mềm vừa kiểm soát được tóc, bóng tự nhiên, hợp tóc ngắn tới vừa. Kem thường thoa được lúc tóc ẩm hay khô đều được.

Gel

Gel giữ nếp chắc nhất, bóng nhất, và ít linh hoạt nhất. Reuzel nói thẳng: gel khô rồi là đứng yên luôn cho tới khi gội, tóc trông bóng ướt. Hợp với kiểu vuốt ngược cứng, đứng form. Thoa lúc tóc còn ẩm hoặc đã lau khăn. Theo Reuzel, gel kiểu cũ mang tiếng là làm tóc cứng giòn và bong vảy trắng; một số loại gel bây giờ ghi là không bong vảy.

Mousse (bọt tạo kiểu)

Mousse là dạng bọt, thoa lên tóc ướt trước khi sấy. Một bài tổng quan da liễu trên International Journal of Trichology mô tả mousse là sản phẩm để lại trên tóc (không xả), gốc nước hoặc nước pha cồn, không tạo liên kết cứng mà giúp các sợi tóc bám vào nhau và giữ kiểu lâu hơn. Nói gọn là giữ nếp mềm, tạo phồng, hợp tóc xoăn và dùng làm lớp nền.

Thoa lúc tóc ẩm hay khô? Cách xài sản phẩm tạo kiểu tóc nam

Reuzel kể ra bốn lỗi mà thợ hớt tóc gặp hoài: lấy quá nhiều, không xoa đều trong lòng bàn tay trước, chọn sai loại so với tóc, và thoa lúc tóc quá ướt hoặc quá khô.

1. Bắt đầu với tóc sạch, đã lau khăn. Pomade gốc nước, gel và mousse thoa lúc tóc còn ẩm; pomade gốc dầu thoa lúc tóc khô; clay và wax thoa lúc tóc khô hoặc đã lau khăn. Cream và paste thì ẩm hay khô đều được.
2. Lấy ít hơn mình nghĩ. Reuzel gợi ý lượng cỡ đồng dime cho đa số tóc, tóc mỏng thì cỡ hạt đậu. Hướng dẫn của Rusk cho kem tạo kiểu cũng vậy: tóc ướt thì lấy vừa phải, tóc khô thì thêm từng chút cỡ hạt ngọc trai.
3. Xoa đều trong lòng bàn tay tới khi thành lớp mỏng gần như trong suốt, không thì sản phẩm dồn cục một chỗ.
4. Thoa từ sau ra trước, từ chân tóc tới ngọn, để phần tóc mái phía trước không bị dồn quá nhiều (theo Reuzel).
5. Tạo kiểu. Lược cho kiểu vuốt mướt, gọn; ngón tay cho kiểu có kết cấu.
6. Thiếu thì thêm từng lớp mỏng.

Thợ hớt tóc còn hay “phối” hai món (cocktail): một món lót nền lúc tóc ẩm, rồi một món hoàn thiện lúc tóc khô, như Reuzel mô tả.

Cách gội sạch pomade: gốc nước và gốc dầu

Theo Reuzel, clay, pomade, wax và gel gốc nước gội bằng dầu gội thường là sạch; ai xài mỗi ngày nhiều thì mỗi tuần gội sâu thêm một hai lần. Pomade gốc dầu thì được làm ra để kháng nước, nên phải gội kiểu khác.

Xem thêm bài dầu gội làm sạch sâu (clarifying) để biết khi nào nên gội sâu.

Mụn do pomade: giữ đường chân tóc, trán và da đầu sạch mụn

Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD) cho biết dầu trong sản phẩm chăm sóc tóc có thể dính xuống da và làm bít lỗ chân lông, gây mụn đầu trắng và mụn li ti cùng màu da dọc đường chân tóc, phần trán trên hoặc sau gáy, có khi sờ thấy trước khi nhìn thấy. Chuyện này phổ biến tới mức có tên riêng là mụn do pomade (pomade acne), và AAD nói sản phẩm tạo kiểu nhiều dầu như pomade thường là thủ phạm. Gel, wax, paste, keo xịt, dầu gội, dầu xả, kem cạo râu và nước thoa sau cạo (aftershave) cũng có thể chứa dầu. AAD khuyên:

• Đổi sang sản phẩm có nước hoặc glycerin thay vì dầu.
• Chỉ thoa dầu dưỡng tóc ở giữa da đầu và phần ngọn tóc.
• Nếu không biết món nào gây mụn, chọn sản phẩm ghi “oil free”, “non-comedogenic”, “non-acnegenic” hoặc “won’t clog pores” (không bít lỗ chân lông).
• Giặt mọi thứ đầu mình chạm vào: áo gối, ra giường, nón kết, nón, băng đô và nón che nắng (visor).
• Gội đầu đều đặn; tóc dầu thì gội thường hơn và để tóc tránh xa mặt.

Theo AAD, ngưng sản phẩm gây mụn rồi thì có thể mất 4 tới 6 tuần mụn mới hết; khoảng 6 tuần mà chưa hết thì nên đi bác sĩ da liễu.

Dành cho thợ hớt tóc: mụn sau gáy hay trên da đầu không phải lúc nào cũng là mụn do pomade. AAD cho biết bệnh acne keloidalis nuchae (AKN) hay bị nhầm với mụn hoặc mụn do cạo (razor bumps) ở vùng này, gặp nhiều nhất ở nam giới da đen, và nếu không chữa có thể để lại sẹo lồi và rụng tóc. Nên khuyên khách đi bác sĩ da liễu có chứng nhận (board-certified).

Đừng xài quá tay: mấy lỗi hay gặp, và chuyện râu

• Lấy quá nhiều. Reuzel nói mấy sản phẩm này đậm đặc hơn nhìn bề ngoài; bắt đầu với chưa tới nửa lượng mình định lấy. Xài dư thì cặn dính ra áo gối, nón càng nhiều.
• Chọn sai loại so với tóc. Tóc mỏng xài grease nặng thì xẹp lép; tóc dày, xoăn xài clay nhẹ thì chưa tới trưa đã bung ra (theo Reuzel).
• Không chịu gội. Reuzel nói thứ đáng lo là cặn tích tụ do bỏ gội, chứ không phải bản thân sản phẩm.
• Thoa sản phẩm tóc lên râu. AAD gợi ý dầu dưỡng râu (beard oil) cho da thường tới khô, dầu xả râu (beard conditioner) cho da dễ nổi mụn, và kem dưỡng không mùi, không bít lỗ chân lông cho da nhạy cảm, xài ít thôi. Xem thêm bài chăm sóc râu cơ bản (tiếng Anh).

Ở tiệm OBB

• Kenra Style Control Stick 22: Kenra gọi đây là sáp thỏi giữ nếp vừa tới chắc, nhìn tự nhiên, không bóng dầu, dùng để ép tóc con bay lởm chởm.
• AG Care Molding Cream Sculpt and Style: AG cho biết kem tạo dáng và giữ kiểu cho mọi độ dài tóc, tạo kết cấu và độ bóng gọn gàng, gội ra dễ, thoa lúc tóc ẩm hoặc khô.
• Rusk Wired Flexible Styling Cream: Rusk mô tả kem cho tóc độ phồng mềm, kết cấu và giữ nếp, hợp mọi loại tóc, thoa lúc tóc ướt hay khô đều được.
• KMS HairPlay Styling Gel: KMS cho biết gel cho tóc bóng, giữ nếp lâu, không bong vảy hay đóng cặn, hợp tóc thẳng tới tóc xoăn tít; để tóc khô tự nhiên nếu muốn kiểu tóc ướt.
• Johnny B Foundation Mousse: Johnny B chấm mức giữ nếp 6/10 và độ bóng 4/10, thoa lên tóc ướt, xài riêng hoặc lót nền trước pomade.
• Cho râu: Woody’s Beard & Tattoo Oil, theo Woody’s là loại không mùi, có dầu moringa, macadamia và argan; và GIBS Beard, Hair & Tattoo Oil (Alpha Male), theo GIBS có dầu ô liu, argan, hạt hướng dương và mùi vani, gỗ đàn hương, xạ hương trắng.
• Sau khi cạo gáy: Reuzel Wood & Spice Aftershave, theo Reuzel giúp da dịu và mát sau khi cạo.

Gọi hoặc nhắn tin (949) 591-5304 kèm danh sách hàng, tiệm báo lại hàng có sẵn và giá, rồi anh chị ghé lấy ở tiệm Westminster.

Đọc thêm: số trên keo xịt Kenra nghĩa là gì, dầu gội làm sạch sâu (clarifying) và chăm sóc râu cơ bản (tiếng Anh).

Hỏi đáp

Pomade, wax và clay khác nhau chỗ nào?

Pomade cho tóc bóng và lược lướt dễ, hợp kiểu vuốt mướt. Wax bám chắc, dẻo, bóng ít tới vừa, vuốt lại được. Clay cho tóc lì, có kết cấu, và theo Reuzel thì hợp tóc mỏng.

Pomade gốc nước hay gốc dầu tốt hơn?

Pomade gốc nước gội bằng dầu gội là sạch. Pomade gốc dầu chống ẩm tốt nhưng phải thoa dầu xả lên tóc khô rồi mới gội. Nếu trán hay nổi mụn, AAD khuyên đổi sang sản phẩm có nước hoặc glycerin thay vì dầu.

Nên thoa sản phẩm tạo kiểu lúc tóc ướt hay khô?

Pomade gốc nước, gel và mousse thoa lúc tóc còn ẩm; pomade gốc dầu, clay và wax thoa lúc tóc khô hoặc đã lau khăn. Cream và paste thì lúc nào cũng được.

Xài bao nhiêu pomade hay clay là đủ?

Cỡ đồng dime cho đa số tóc, tóc mỏng cỡ hạt đậu, xoa đều trong lòng bàn tay trước. Thiếu thì thêm từng lớp mỏng.

Sản phẩm tóc có làm nổi mụn trên trán không?

Có. AAD cho biết sản phẩm tóc nhiều dầu có thể làm bít lỗ chân lông dọc đường chân tóc, trán và sau gáy. Ngưng sản phẩm khoảng 6 tuần mà mụn chưa hết thì nên đi bác sĩ da liễu.

Nguồn tham khảo

• Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD), Are your hair care products causing breakouts?
• Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD), 10 tips for clearing acne in darker skin tones (mụn do pomade), Acne: Tips for managing và Acne: Who gets and causes
• Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD), Acne keloidalis nuchae: Overview
• Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD), A dermatologist’s top tips for a healthy beard
• Tạp chí International Journal of Trichology (Gavazzoni Dias, 2015), Hair Cosmetics: An Overview
• Reuzel, Hair Clay vs Pomade vs Wax vs Gel: Which to Use, How to Choose Pomade Weight and Hold và Water-Soluble Pomade vs. Oil-Based Pomade
• American Crew, Men’s Grooming Tips (Defining Paste, Fiber, Forming Cream, Fiber Cream)
• Kenra Professional, Style Control Stick 22
• AG Care, Molding Cream Sculpt and Style
• Rusk Professional, Wired Flexible Styling Cream
• KMS, HairPlay Styling Gel
• Johnny B, Foundation Mousse
• Woody’s, Beard & Tattoo Oil; GIBS Grooming, Beard, Hair & Tattoo Oil: Alpha Male; Reuzel, Wood & Spice Aftershave

Bài viết mang tính thông tin chung cho thợ hớt tóc, thợ tóc và khách, không phải lời khuyên y khoa. Làm theo hướng dẫn trên từng sản phẩm, và đi bác sĩ da liễu nếu mụn hay nốt sần không hết.