Bài viết tiếng Việt, Hair Color Tips, Salon Tips

Cách tẩy thuốc nhuộm dính da: đường chân tóc, tay và móng

Woman applying hair dye at home in front of a bathroom mirror, wearing disposable gloves

Read this article in English →

Thời gian đọc: 10 phút

Thợ nhuộm nào cũng quen cảnh này: một vệt nâu dọc trán, màu dính trên vành tai, đầu ngón tay ố màu sau khi dặm chân tóc. Chất nhuộm bám vào tóc thì cũng bám vào protein ở lớp da ngoài cùng, nên thuốc lem ra khỏi đường chân tóc là ăn màu rất nhanh. Bài này chỉ cách tẩy thuốc nhuộm dính da an toàn, cho thợ ở tiệm lẫn khách tự nhuộm ở nhà, kèm những mẹo tại nhà nên tránh và cách phân biệt vết dính với phản ứng dị ứng.

Ý chính

  • Phòng trước: thoa kem bảo vệ dọc đường chân tóc, vành tai và gáy, đeo bao tay mỗi lần làm, và lau thuốc lem khi còn ướt.
  • Làm từ nhẹ tới mạnh: nước và sữa rửa mặt dịu nhẹ, rồi tới khăn tẩy vết thuốc nhuộm hoặc nước tẩy trang gốc dầu.
  • Không dùng kem đánh răng, baking soda, nước chùi sơn móng (acetone) hay thuốc tẩy trắng (bleach) trên mặt, và không dùng gì mạnh gần mắt hay trên da đang kích ứng.
  • Vết dính thường phai sau vài ngày. Ngứa, rát, đỏ, sưng hay phồng rộp có thể là phản ứng: rửa sạch, ngưng làm và hỏi ý kiến bác sĩ.
  • Thử dị ứng (patch test) 48 giờ trước mỗi lần nhuộm.

Phòng trước: đừng để thuốc dính lên da

Phòng dễ hơn tẩy, và thuốc càng ít dính da thì da càng ít tiếp xúc với những chất có thể gây dị ứng.

  • Kem bảo vệ da. Trước khi làm, thoa một lớp mỏng dọc đường chân tóc, quanh vành tai và ngang gáy. Framar cho biết kem Dye Defender ngăn thuốc nhuộm bám trực tiếp lên da và rửa sạch được bằng nước. Wella mô tả Service Color Preguard Cream là kem bảo vệ da dùng cho dịch vụ nhuộm chuyên nghiệp: thoa lên đường chân tóc trước khi nhuộm và lau đi trước khi gội. Nhuộm ở nhà thì bác sĩ da liễu Purvisha Patel gợi ý dùng sáp petroleum jelly.
  • Luôn đeo bao tay. FDA khuyên đeo bao tay khi thoa thuốc nhuộm, và Poison Control (trung tâm chống độc Hoa Kỳ) dặn thêm: không dùng lại bao tay. Chất liệu bao tay cũng quan trọng: trong một nghiên cứu năm 2015, những người vốn bị dị ứng PPD vẫn bị phản ứng với thuốc nhuộm permanent màu tối thấm qua bao tay cao su latex, polyethylene và vinyl, còn bao tay nitrile vẫn bảo vệ được kể cả sau 60 phút. Thợ hoặc khách đã bị dị ứng PPD thì nên dùng bao tay nitrile.
  • Áo choàng, khăn và kẹp. Che áo và cổ khách, kẹp các phần tóc đã thoa thuốc ra xa mặt và vành tai.
  • Lem tới đâu lau tới đó. Để sẵn nước và bông gòn hoặc khăn không dệt mềm ở bàn làm, thuốc lem là lau liền, rồi kiểm tra lại đường chân tóc, vành tai và gáy trước khi bắt đầu ủ.
  • Giữ thuốc tránh xa mắt. FDA cảnh báo thuốc nhuộm tóc có thể làm hại mắt, thậm chí gây mù, và dặn tuyệt đối không nhuộm lông mày hay lông mi.

Nhuộm ở nhà cũng nên chuẩn bị sẵn: petroleum jelly hoặc kem bảo vệ, bao tay kèm trong hộp thuốc, một cái khăn cũ và đồng hồ hẹn giờ, vì FDA dặn không để thuốc lâu hơn hướng dẫn. Ở tiệm, mấy món này nên có trong danh sách vật tư cho tiệm tóc.

Cách tẩy thuốc nhuộm dính da: làm từ nhẹ tới mạnh

Làm lần lượt theo thứ tự dưới đây, sạch tới bước nào thì dừng ở bước đó. Chà tới trầy da còn tệ hơn một vệt mờ rồi cũng tự phai.

  1. Lau khi thuốc còn ướt. Theo bài viết đã được kiểm duyệt y khoa của Healthline, lau thuốc trước khi khô có khi là đủ sạch.
  2. Rửa bằng nước ấm và sữa rửa mặt hoặc xà bông dịu nhẹ, rồi thấm khô.
  3. Dùng loại tẩy làm riêng cho da. Framar cho biết khăn Kolor Killer Wipes lau sạch vết thuốc nhuộm trên tay, cổ và mặt, và dịu nhẹ với mọi loại da. Colortrak mô tả Wipe Off Hair Color Remover Wipes là khăn ướt sẵn, có nha đam (aloe) giúp làm dịu da, và khuyên da nhạy cảm nên thử trước. Làm theo hướng dẫn trên hộp.
  4. Thử dầu hoặc nước tẩy trang. Baby oil, dầu ô liu, nước tẩy trang gốc dầu hoặc nước tẩy trang micellar thấm vào bông gòn giúp thuốc bong ra. Sau đó rửa lại.
  5. Để tự phai. Vết thuốc nằm ở lớp da ngoài cùng, gồm những tế bào chết liên tục bong ra. Vì vậy, theo bác sĩ Patel, màu dính da sẽ phai trong vài ngày.
Kem bảo vệ da Framar Dye Defender, khăn lau Framar Kolor Killer Wipes và khăn lau thuốc nhuộm Colortrak Wipe Off
Thoa kem bảo vệ da trước khi nhuộm, lau bằng khăn tẩy màu sau khi nhuộm: Framar Dye Defender, Kolor Killer Wipes và Colortrak Wipe Off.

Vết mới lem và vết đã khô

Thuốc mới lem còn nằm trên bề mặt, thường làm tới bước thứ ba là sạch. Thuốc đã khô và lên màu thì đã bám vào lớp da ngoài: lau nhẹ một hai lần cho nhạt bớt, phần còn lại để thời gian lo. Dùng đồ mạnh hơn lúc này chỉ dễ làm da vừa tiếp xúc với thuốc bị kích ứng thêm.

Tại bồn gội

Hướng dẫn của Wella cho Koleston Perfect là xoa thuốc với một ít nước ấm để nhũ hóa (emulsify) rồi mới xả; tranh thủ lúc đó xoa nhẹ dọc đường chân tóc và vành tai. Với khách nhuộm ở nhà, thợ màu của Madison Reed gợi ý xoa một ít dầu gội vào thuốc dọc đường chân tóc và vành tai trước khi làm ướt tóc.

Thuốc nhuộm dính đường chân tóc, tay, móng và gần mắt

Đường chân tóc, trán, vành tai và cổ

Phần lớn vết dính nằm ở đây. Da mặt mỏng manh, nên chỉ dùng nước, sữa rửa mặt dịu nhẹ, khăn tẩy vết thuốc dùng được cho mặt hoặc nước tẩy trang gốc dầu, và lau từ đường chân tóc ra ngoài. Tuyệt đối không dùng nước chùi sơn móng trên mặt hay cổ. Màu dính da đầu là chuyện bình thường; FDA khuyên xả da đầu thật sạch bằng nước sau khi nhuộm.

Tay

Rửa bằng xà bông và nước ấm, dùng khăn tẩy vết thuốc, rồi chải quanh đốt ngón tay và khóe móng bằng bàn chải móng mềm. Nước rửa chén tẩy được vết thuốc bám dầu, nhưng AAD (Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ) xếp chất tẩy rửa vào nhóm hóa chất làm tăng nguy cơ chàm tay, nên rửa xong nhớ thoa kem dưỡng. Vết cứng đầu thì cách cuối cùng bác sĩ Patel đưa ra là chấm cồn (rubbing alcohol) bằng miếng bông gòn; cồn làm da rất khô, nên rửa lại ngay bằng xà bông và nước. Với thợ, đeo bao tay tới lúc xả xong còn hơn mọi loại tẩy.

Móng và da quanh móng

DermNet xếp thuốc nhuộm tóc vào nhóm chất làm ố móng, và một bài tổng quan da liễu trên tạp chí Skin Appendage Disorders cho biết màu bám vào mặt móng, và mép vết ố chạy theo đường cong của da quanh móng (cuticle).

  • Chải nhẹ bằng xà bông và bàn chải móng mềm, dùng khăn tẩy vết thuốc cho da quanh móng.
  • Đừng cắt da để lấy màu ra; AAD cảnh báo cắt bỏ cuticle có thể làm hư móng.
  • Nước chùi sơn móng chỉ dùng trên mặt móng. AAD cho biết acetone đọng trên da có thể gây kích ứng và làm hại da, và khuyên thoa petroleum jelly lên cuticle và vùng da xung quanh trước.
  • Màu đã bám vào móng sẽ nhạt dần khi rửa tay và mọc ra theo móng. Giũa cho hết màu chỉ làm móng mỏng đi.

Một vệt sậm chạy dọc theo chiều dài móng không phải vết thuốc nhuộm; AAD khuyên đi bác sĩ da liễu kiểm tra bất kỳ vệt sậm nào mới xuất hiện hoặc đang thay đổi.

Gần mắt

Làm thật nhẹ tay và giữ mọi sản phẩm tránh xa mắt. Cho khách nhắm mắt, dùng bông gòn thấm nước hoặc nước tẩy trang mắt dịu nhẹ, lau theo hướng ra xa mắt. Không dùng khăn tẩy vết thuốc trên mí mắt trừ khi nhãn ghi dùng được, và tuyệt đối không dùng cồn, acetone hay đồ chà ở vùng này. Nếu thuốc văng vào mắt, Poison Control hướng dẫn rửa bằng nước ở nhiệt độ phòng trong 15 phút, rồi gọi 1-800-222-1222.

Mẹo tại nhà: cái nào dùng được, cái nào nên tránh

Có cách đủ dịu để dùng trên mặt, có cách chỉ nên dùng cho tay, và có một thứ không bao giờ nên đụng tới da. Da đang trầy hoặc kích ứng thì không nên dùng cách nào hết.

Cách Kết luận Lý do
Xà bông dịu nhẹ hoặc sữa rửa mặt với nước ấm Dùng được, làm trước tiên Đủ dịu cho da mặt; hiệu quả nhất khi thuốc còn mới.
Nước tẩy trang hoặc nước micellar Dùng được, kể cả trên mặt Làm riêng cho da mặt; loại gốc dầu giúp thuốc bong ra. Tránh để dính vào mắt.
Baby oil hoặc dầu ô liu Dùng được, dịu nhẹ Làm thuốc bong ra mà không cần chà. Healthline cho rằng dầu ô liu hợp với da nhạy cảm.
Nước rửa chén Chỉ cho tay, thỉnh thoảng Là chất tẩy rửa; AAD xếp chất tẩy rửa vào nhóm hóa chất làm tăng nguy cơ chàm tay.
Baking soda trộn sệt Không dùng trên mặt Hạt nhám; AAD xếp baking soda vào nhóm thành phần mài mòn có thể gây kích ứng da.
Kem đánh răng Không nên dùng AAD cho biết chất mài mòn, chất làm trắng peroxide, màu và hương liệu trong kem đánh răng có thể kích ứng hoặc làm hại da.
Cồn (rubbing alcohol) Cách cuối cùng, chỗ nhỏ Làm da rất khô, theo bác sĩ da liễu Purvisha Patel. Rửa lại ngay và thoa kem dưỡng. Không dùng gần mắt.
Nước chùi sơn móng (acetone) Chỉ trên mặt móng AAD cho biết acetone đọng trên da có thể gây kích ứng và làm hại da. Không dùng trên mặt hay cổ.
Thuốc tẩy trắng quần áo (bleach) Tuyệt đối không Sở Y tế Virginia cảnh báo bleach có thể kích ứng da và kích ứng mắt nặng; bleach đậm đặc hơn có thể gây bỏng cả da lẫn mắt.

Thấy rát hay đỏ da là rửa sạch và ngưng. Cũng đừng dùng mẹo cũ là chà thuốc nhuộm dư lên vết dính: làm vậy là thêm thuốc lên da, mà FDA lưu ý người ta có thể bị mẫn cảm khi tiếp xúc nhiều lần.

Vết dính hay phản ứng dị ứng? Cách phân biệt

Vết dính chỉ là màu. Phản ứng là da phản ứng với một thành phần trong thuốc, thường gặp nhất là PPD hoặc chất nhuộm gần giống trong thuốc permanent và nhiều dòng demi (xem thêm thuốc nhuộm permanent, demi và semi khác nhau ra sao). Hai thứ này thường hiện ra ở cùng một chỗ: AAD cho biết mẩn do PPD nổi trên da đầu và bất cứ chỗ da nào thuốc chạm tới, còn DermNet cho biết phản ứng nhẹ thường bắt đầu bằng mẩn ngứa ở mí mắt trên hoặc vành tai.

Dấu hiệu Vết dính Có thể là phản ứng
Nhìn Màu phẳng, cùng màu thuốc, chỉ ở chỗ thuốc dính Đỏ, sưng, nổi mẩn hoặc phồng rộp; có thể lan ra ngoài chỗ thuốc chạm
Cảm giác Không có gì Ngứa, nóng rát, châm chích, căng hoặc đau
Khi nào Thấy ngay; phai sau vài ngày Vài giờ tới vài ngày sau khi tiếp xúc; NHS cho biết có thể tới 72 giờ

Nếu thấy dấu hiệu phản ứng:

  1. Ngưng. Không chà, không thử thêm loại tẩy khác.
  2. Rửa bằng thật nhiều nước. Nếu bị ở da đầu, NHS khuyên gội tóc và da đầu thật sạch bằng dầu gội dịu nhẹ ngay.
  3. Hỏi ý kiến bác sĩ. AAD khuyên ngưng nhuộm và đi bác sĩ da liễu để thử dị ứng. FDA đề nghị báo cáo phản ứng cho cơ quan này sau khi đã được chăm sóc y tế.
  4. Gọi 911 nếu sưng mặt, môi, họng hoặc khó thở. Poison Control lưu ý dị ứng thuốc nhuộm có thể gây sưng làm khó thở.

Đó là lý do FDA khuyên thử trên da trước mỗi lần nhuộm, và Wella yêu cầu thợ thử 48 giờ trước mỗi lần nhuộm. Xem hướng dẫn thử dị ứng 48 giờ để biết cách làm từng bước.

Hàng có sẵn tại tiệm OBB

Tại Westminster, tiệm có bán các món cho bàn pha màu và cho khách tự dặm chân tóc ở nhà, gồm:

Xem tất cả tại Salon Tools & Supplies, hoặc gọi hay nhắn tin (949) 591-5304 kèm danh sách, tiệm sẽ báo hàng có sẵn và giá.

Hỏi đáp

Thuốc nhuộm dính da bao lâu thì hết?

Thường vài ngày, vì da liên tục bong lớp ngoài cùng. Madison Reed cho biết vết ở đường chân tóc sẽ phai dần khi rửa mặt, còn vết trên tay hết sau vài lần rửa. Vết trên móng có thể lâu hơn.

Kem đánh răng có tẩy được thuốc nhuộm dính da không?

Mẹo này phổ biến nhưng không nên dùng, nhất là trên mặt. AAD cho biết kem đánh răng thường có chất mài mòn như baking soda và chất làm trắng như peroxide, có thể kích ứng hoặc làm hại da.

Dùng nước chùi sơn móng tẩy thuốc nhuộm dính da được không?

Không dùng trên mặt hay cổ. AAD cảnh báo acetone đọng trên da có thể gây kích ứng và làm hại da. Với móng bị ố, chỉ dùng một ít trên mặt móng và thoa petroleum jelly lên da quanh móng trước.

Làm sao tẩy thuốc nhuộm dính da cho nhanh?

Lau sớm quan trọng hơn dùng loại gì: lau khi thuốc còn ướt, rồi dùng khăn tẩy vết thuốc hoặc sữa rửa mặt dịu nhẹ. Thuốc đã khô thì sẽ phai dần trong vài ngày.

Nguồn tham khảo

Bài viết mang tính thông tin chung cho thợ và khách. Nếu da bị kích ứng hoặc có phản ứng, ngưng ngay và đi bác sĩ.